Avrupa Birliği (AB), çevre ve insan sağlığı üzerindeki riskleri en aza indirme amacıyla, PFHxA (Undecafluorohexanoic Acid) ve bu kimyasalın tuzlarıyla ilgili maddelere yönelik sıkı kısıtlamalar getirdi. Komisyon Tüzüğü (AB) 2024/2462, PFHxA ve türevlerinin kullanımını sınırlandırarak, geniş çaplı çevresel kirlenmeyi ve sağlık risklerini azaltmayı hedefliyor. 19 Eylül 2024 tarihinde kabul edilen düzenleme, PFHxA’nın özellikle tekstil, deri, yangın söndürme köpükleri ve gıda ambalajlarında kullanılmasını yasaklıyor.
PFHxA Nedir ve Neden Sınırlanıyor?
PFHxA, perflorooktanik asit (PFOA) ve diğer perflorlu bileşiklerle benzer özellikler taşıyan bir kimyasal olup, çevrede kalıcı ve biyolojik olarak parçalanamayan özellikleriyle dikkat çekiyor. Özellikle su kaynaklarında hareket edebilme yeteneği nedeniyle çevre ve insan sağlığı üzerinde uzun vadeli olumsuz etkiler yaratabiliyor. AB içinde PFHxA’nın doğrudan kullanımı olmasa da, PFHxA türevleri ve tuzları birçok endüstride geniş çapta kullanılıyor. Tekstilden yangın söndürme köpüklerine kadar farklı alanlarda karşımıza çıkan bu kimyasallar, özellikle yaygın kullanımları nedeniyle çevreye ve insanlara zarar verme riski taşıyor.
Almanya’nın 2019’da sunduğu öneri temel alınarak hazırlanan bu düzenleme, PFHxA’nın 25 ppb (milyarda bir parça) konsantrasyonu ve PFHxA ile ilgili maddelerin 1000 ppb’nin üzerinde kullanıldığı ürünlerin satışını yasaklıyor. Yeni düzenleme, PFHxA içeren tekstil, deri ve kozmetik ürünlerinin yanı sıra yangın söndürme köpükleri gibi ürünlere odaklanıyor. Bu düzenlemeler, özellikle çevresel etkileri geniş çapta olan ürünler için kritik bir adım olarak öne çıkıyor.
Yangın Söndürme Köpüklerinde ve Tekstilde Sıkı Kısıtlamalar
PFHxA ve türevlerinin geniş bir kullanım alanı olan yangın söndürme köpükleri de bu düzenlemelerden etkilenecek. PFHxA içeren yangın söndürme köpüklerinin eğitici ve test amaçlı kullanımı tamamen yasaklanacak. Bununla birlikte, kamu yangın söndürme servisleri sadece endüstriyel yangınlara müdahale ederken bu köpükleri kullanabilecek. Yeni düzenlemeler özellikle tekstil, deri ve gıda ambalajlarında PFHxA’nın kullanımını sınırlandırıyor.
Geçiş Dönemi ve İstisnalar
Yeni düzenlemenin etkisi geniş bir yelpazeye yayılırken, bazı sektörler için belirli istisnalar ve geçiş dönemleri öngörülmüş durumda. Özellikle tekstil, deri ve kozmetik sektöründe, şirketlerin PFHxA’yı alternatif maddelerle değiştirebilmesi için 24 aylık bir geçiş dönemi tanınıyor. Yangın söndürme köpüklerinde ise bu süre 5 yıl olarak belirlendi. Bu süreç, üreticilerin PFHxA ve ilgili maddelerin yerini alacak güvenli alternatifler geliştirmesi için bir fırsat olarak değerlendiriliyor.
Sektörel Etkiler ve AB’nin Sürdürülebilirlik Hedefleri
Bu yeni düzenleme, AB’nin kimyasal maddelerin çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini sınırlandırma hedeflerinin bir parçası olarak öne çıkıyor. PFHxA’nın geniş çapta kullanıldığı tekstil, gıda ambalajı ve yangın söndürme köpükleri gibi sektörler, yeni düzenlemeler doğrultusunda önemli dönüşümlere sahne olacak. AB’nin bu tür düzenlemelerle sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşma yolunda attığı adımlar, çevresel riskleri azaltma ve daha güvenli üretim süreçlerine geçiş açısından kritik bir öneme sahip.
Sonuç olarak, Komisyon Tüzüğü (AB) 2024/2462, kimyasal kullanımının denetimini artırarak daha güvenli bir çevre ve toplum sağlığına katkıda bulunmayı amaçlıyor.Daha fazla bilgi için: 2024/2462/AB Sayılı Yönetmelik
