Avrupa Birliği (AB), çevreyi koruma ve sürdürülebilirlik alanında önemli bir adım atarak Ekotasarım Sürdürülebilir Ürünler Düzenlemesi’ni (ESPR) 18 Temmuz 2024’te yürürlüğe soktu. Bu yeni düzenleme, ürünlerin daha çevre dostu ve döngüsel ekonomi ilkelerine uygun olarak tasarlanmasını hedefliyor. Ürünlerin kullanım biçimleri, çevresel etkiler üzerinde büyük bir rol oynadığından, AB sınırlarındaki tüketim alışkanlıkları iklim değişikliği ve kirliliğe yol açabiliyor. ESPR, 2020’de kabul edilen Döngüsel Ekonomi Eylem Planı‘nın bir parçası olup, AB’nin enerji verimliliği hedeflerine ve sürdürülebilirlik amaçlarına ulaşmasına katkıda bulunuyor. Bu planın ana hedeflerinden biri, AB’de kullanılan malzemelerin döngüsellik oranını 2030 yılına kadar iki katına çıkarmak ve enerji verimliliği konusunda ciddi iyileştirmeler sağlamak. Yeni düzenleme ile piyasaya sürülen ürünlerin çevresel etkileri önemli ölçüde azaltılacak.
Düzenleme neleri kapsıyor?
ESPR, AB’deki ürünlerin enerji tasarrufunu artırmayı, tamir edilebilirliklerini kolaylaştırmayı ve ürünlerin geri dönüştürülebilirliğini teşvik etmeyi amaçlıyor. Sürdürülebilir bir ürün, daha az enerji tüketimi ile daha uzun ömürlü olabilir, parça değişimi kolaylaştırılarak yeniden kullanılabilir hale gelir ve çevreye zarar veren maddeleri içermeyebilir. Ayrıca, bu ürünlerin geri dönüştürülmüş malzemelerden üretilmiş olması ve karbon ayak izlerinin minimuma indirilmesi bekleniyor. Bu düzenleme, ayrıca dijital bir ürün pasaportu uygulaması getiriyor. Bu pasaport, ürünlerin sürdürülebilirlik ve enerji verimliliği bilgilerini tüketiciye şeffaf bir şekilde sunmayı amaçlıyor. Ek olarak, zorunlu hale getirilen yeşil kamu alım kriterleri, hükümetlerin çevreye duyarlı ürünler tercih etmesini sağlayacak.
Denetim ve Akreditasyon
ESPR’ye uygunluk gösteren ürünler, bildirimli kuruluşlar tarafından değerlendirilecek. Bu uygunluk değerlendirme kuruluşları (CAB’ler), ulusal otoriteler tarafından atanan ve ulusal akreditasyon kuruluşları (NAB’ler) tarafından akredite edilen kuruluşlardır. Akreditasyon, bu kuruluşların sürdürülebilirlik, döngüsel ekonomi ve enerji verimliliği standartlarını doğrulama yetkinliğini garanti eder.
Tüketicilere Yansımaları
Bu yeni düzenleme ile tüketiciler, daha uzun ömürlü ve kolayca tamir edilebilir ürünlere erişebilecek. Bunun yanında, enerji tasarruflu ürünlerle daha az kaynak israfı yaşanacak ve gereksiz atıkların önüne geçilecek. Tüketiciler, ürünlerinin enerji tüketimi ve çevresel etkileri hakkında daha fazla bilgi sahibi olarak daha bilinçli tercihler yapabilecekler.
AB’nin bu adımı, Avrupa Yeşil Mutabakatı hedeflerine ulaşma yolunda büyük bir adım olarak görülüyor ve daha sürdürülebilir bir yaşam biçimi oluşturmayı hedefliyor. Detaylı bilgi için: Ecodesign For Sustainable Products Regulation
