Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR), ambalaj atıkları yönetimini büyük ölçüde dönüştürecek önemli bir düzenleme olarak 2024’te yürürlüğe girdi. EPR, gıda ve içecek sektöründeki işletmelerin, ambalajlarının çevresel etkilerinden doğrudan sorumlu olmasını sağlıyor. İşletmeler, ambalajlarının materyal türü, ağırlığı ve geri dönüşüm kapasitesi hakkında veri toplamakla yükümlü. Özellikle büyük firmalar, kullanılan ambalajın çevreye verdiği zarar oranında geri dönüşüm ve atık yönetimi için yıllık ödeme yapacak.
Bu yeni düzenlemenin temel amacı, üreticilerin atık yönetim süreçlerine katılımını zorunlu kılarak sürdürülebilir ambalaj kullanımını teşvik etmek. Böylece, geri dönüştürülebilir malzemelerin daha yaygın kullanılması ve atıkların azaltılması sağlanacak. İşletmeler, 2023 yılından itibaren ambalaj verilerini raporlamaya başlamalı ve bu veriler doğrultusunda, 2025 yılına kadar ödemelerini tamamlamalı. Bu süre zarfında, ambalaj atıklarının geri dönüştürülmesiyle ilgili maliyetleri üstlenmek zorunda kalacaklar.
Düzenleme, geri dönüşümle ilgili yükümlülüklerin yalnızca atık yönetimiyle sınırlı olmadığını vurguluyor; üretim sürecinde kullanılan malzemelerin sürdürülebilirliği de dikkate alınacak. Dolayısıyla, gıda ve içecek üreticilerinin ambalaj seçimlerinde yenilikçi ve çevre dostu çözümlere yatırım yapmaları gerekecek. EPR’nin getirdiği bu yükümlülük, firmaları sadece geri dönüşüme yönelik değil, aynı zamanda daha az kaynak tüketen ambalaj çözümlerine yönlendirecek.
Bu çerçevede, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve doğal kaynakların korunması hedefleniyor. Üreticiler, ambalajlarının geri dönüştürülebilirlik oranlarını artırarak çevresel etkilerini azaltmak zorunda kalacaklar. Özellikle plastik kullanımının azaltılması ve biyolojik olarak parçalanabilir malzemelere geçiş gibi seçenekler ön plana çıkıyor. Ambalaj üretiminde kullanılan hammaddelerin daha sürdürülebilir hale getirilmesi, EPR kapsamında firmaların üstleneceği en önemli sorumluluklardan biri olacak.
EPR’nin uygulanmasıyla, daha önce belediyeler ve atık yönetim şirketleri tarafından üstlenilen maliyetler, artık doğrudan üreticilere aktarılacak. Bu durum, üreticileri daha sorumlu bir atık yönetim anlayışına iterken, ambalajların çevre dostu olması gerektiğini zorunlu hale getiriyor. Üreticilerin geri dönüşüm ve atık yönetimi süreçlerine doğrudan katkıda bulunması, atıkların azaltılması ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerin en aza indirilmesi açısından kritik önem taşıyor. Sonuç olarak, Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR) düzenlemesi, gıda ve içecek sektörü başta olmak üzere tüm üreticilerin ambalaj atıklarıyla ilgili daha fazla
