Bir koltuk, bir sandalye ya da bir yatak için ‘yanma testi’ istendiğinde karşınıza tek bir standart değil, bir standart ailesi çıkar: Avrupa tarafında TS EN 1021-1/-2 ve TS EN 597-1/-2, İngiltere tarafında BS 5852 ve BS 7176. Hepsinin ortak sorusu aynıdır — bu ürün bir tutuşturma kaynağıyla karşılaştığında tutuşur mu? — ama kaynağın ne olduğu, neyin test edildiği ve sonucun nasıl kullanıldığı standarttan standarda değişir.
Bu rehber, döşemeli mobilya ve yatak yanma testlerini iki eksende haritalar: tutuşturma kaynağı (için için yanan sigara, kibrit eşdeğeri alev, daha büyük alevli kaynaklar) ve ürün tipi (oturma mobilyası ile yatak). USB LAB bu ailedeki testler için numune kurgusundan raporlamaya kadar uçtan uca hizmet verir; doğru standardı seçmek ise çoğu zaman testin kendisinden daha kritik bir adımdır.
Neden Tek Test Yetmez: Ailenin Mantığı
Mobilya yangınlarının iki farklı başlangıç mekanizması vardır ve standartlar bunu iki ayrı tutuşma kriteriyle tanımlar: alev görünmeden kendi kendine ilerleyen için için yanma (progressive smouldering) ve alevli tutuşma. Standart metinlerinin ortak uyarısı da nettir: alevli kaynaklara karşı dayanımın, için için yanmaya karşı da koruma sağlayacağı varsayılamaz. Bu yüzden numunelerin hem sigara hem alev kaynağıyla test edilmesi gerekir.
İkinci neden ölçek farkıdır. Sigara ve kibrit eşdeğeri alev, günlük hayattaki küçük tutuşturma kaynaklarını temsil eder; BS 5852 ise enerjisi kademe kademe artan kaynaklarla tutuşmanın hangi seviyede başladığını arar. Hangi seviyenin isteneceğini, ürünün kullanılacağı ortamın riski belirler.
Harita: Hangi Standart Neyi Test Eder?
Ailenin altı üyesi, tek cümlelik amaçlarıyla şöyle özetlenebilir:
- TS EN 1021-1: döşemeli mobilyanın için için yanan sigara kaynağıyla tutuşabilirliğinin değerlendirilmesi
- TS EN 1021-2: döşemeli mobilyanın kibrit alevi eşdeğeri gaz aleviyle tutuşabilirliğinin değerlendirilmesi
- TS EN 597-1: yatak, döşemeli baza ve yatak pedlerinin için için yanan sigara kaynağıyla tutuşabilirliği
- TS EN 597-2: yatak ve döşemeli bazaların kibrit eşdeğeri gaz alevi kaynağıyla tutuşabilirliği
- BS 5852: döşemeli oturma gruplarında sigaradan alevli ahşap krib kaynaklarına uzanan geniş kaynak yelpazesiyle tutuşabilirlik deney yöntemleri
- BS 7176: ev dışı (sözleşmeli) oturma mobilyası için tutuşma direnci şartnamesi — deneyi değil, hangi ortamda hangi kaynaklara dayanım gerektiğini tanımlar
BS 5852’nin kendi metni, standardın TS EN 1021-1 ve TS EN 1021-2’deki kaynak yelpazesini genişlettiğini söyler; BS 7176 ise bu deney yöntemlerini ortam riskine göre şartlara dönüştürür. Ailedeki iş bölümü budur: EN standartları ile BS 5852 deneyi tanımlar, BS 7176 gereksinimi tanımlar.
Tutuşturma Kaynağı Ekseni: Sigaradan Krib Kaynaklarına
Eksenin başında için için yanan sigara vardır; BS 5852 bu kaynağı 0 numarayla anar. İkinci basamak kibrit alevine eşdeğer küçük gaz alevidir; TS EN 1021-2 ve TS EN 597-2 bu kaynağı kullanır. BS 5852 ise alevli kaynakları 1’den 7’ye numaralandırır: bütan gaz alevleri (1-3) ve alevli ahşap krib kaynakları (4-7).
BS 5852’nin giriş bölümü sistemin mantığını açıklar: alevli kaynakların enerjisi her basamakta yaklaşık iki katına çıkar; böylece bir döşeme kurgusunun tutuşma sınırı belirli bir kaynak seviyesiyle ilişkilendirilebilir. Tek bir geçti/kaldı sonucu yerine, tutuşabilirlikteki küçük farkları gerçek risklerle ilişkilendirmeye imkân veren kademeli bir sonuç seti elde edilir.
Mobilya mı, Yatak mı? Ürün Tipi Ekseni
TS EN 1021 serisi döşemeli oturma mobilyasına, TS EN 597 serisi yatak ve döşemeli bazalara yöneliktir; TS EN 597-1 kapsamına yatak pedleri de girer, hava yatakları ve su yatakları ise her iki bölümün de kapsamı dışındadır. BS 5852’de ayrıca iki test düzeyi vardır: Madde 11’e göre döşeme kompozitleri — kılıf ve dolgu kombinasyonu, oturak ile sırt birleşimini taklit eden test düzeneğinde — ve Madde 12’ye göre bitmiş mobilya.
Kompozit testi, malzeme kombinasyonlarını ürün üretilmeden önce elemeye imkân verir; bitmiş ürün testi ise tasarımın ve malzeme etkileşimlerinin bütününü değerlendirir. BS 5852 metni tutuşma deneylerinin yüksek tekrarlanabilirlikte olmadığını, kompozit düzeneğinde tam bir tutuşmama sonucu için deneylerin iki kez yürütülmesi gerektiğini belirtir. Bazı döşemelik kılıflara deney öncesinde su emdirme ve kurutma prosedürü uygulanması da gerekebilir; bu prosedür hem TS EN 1021 hem BS 5852 metinlerinde ek olarak tanımlanmıştır.
İngiltere Sözleşmeli Mobilya Katmanı: BS 7176 Nerede Devreye Girer?
Otel, hastane, okul gibi ev dışı ortamlara mobilya satan üreticiler için harita bir katman daha içerir: BS 7176, ortamları risk (hazard) kategorilerine ayırır ve her kategori için hangi tutuşturma kaynaklarına dayanım gerektiğini şart koşar. Deneyler yine bu sayfadaki ailenin üyeleriyle — TS EN 1021-1/-2 ve BS 5852 — yapılır; BS 7176 bunların hangi kombinasyonda isteneceğini söyler.
Kategorilerin ayrıntısı, ortam örnekleri ve etiketleme şartları bu rehberin kapsamı dışındadır; konuyu ayrı bir hizmet sayfasında derinlemesine ele alıyoruz. Ayrıca BS 5852’nin kendi metninde İngiltere’deki mobilya yangın güvenliği mevzuatına — Furniture and Furnishings (Fire) (Safety) Regulations 1988’e ve sonraki değişikliklerine — atıf yapıldığını not edelim; İngiltere’ye ev tipi mobilya satan üreticilerin bu çerçeveyi ayrıca değerlendirmesi gerekir.
USB LAB’da Mobilya ve Yatak Yanma Testi Planlaması
Planlamanın ilk sorusu ürünün tipi (oturma mobilyası mı, yatak mı), ikinci sorusu hedef pazar ve kullanım ortamıdır. Avrupa ev pazarı için TS EN 1021-1/-2 veya TS EN 597-1/-2 ikilisi öne çıkar; İngiltere sözleşmeli pazarında ise BS 5852 kaynaklarıyla desteklenen BS 7176 kurgusu gündeme gelir. Numunenin kompozit mi yoksa bitmiş ürün olarak mı test edileceği ve kılıflara su emdirme uygulanıp uygulanmayacağı deney öncesinde netleştirilir.
USB LAB, sigara ve alev kaynaklı tutuşabilirlik testlerini aynı laboratuvar bünyesinde yürütür; kompozit kurgusu için kılıf ve dolgu kombinasyonunuzu birlikte tanımlarız. Döşemeli koltuk ve sandalyelere yönelik BS 5852 uygulamamızın ayrıntıları ilgili hizmet sayfasındadır.
Sıkça Sorulan Sorular
TS EN 1021 iki küçük kaynakla — sigara ve kibrit eşdeğeri alev — sınırlıdır; BS 5852 ise aynı mantığı bütan gaz alevleri ve ahşap krib kaynaklarıyla 7 numaralı kaynağa kadar genişletir. BS 5852’nin kendi metni, standardın EN 1021 kaynak yelpazesini genişlettiğini açıkça belirtir; hangi seviyenin gerektiğini ürünün kullanılacağı ortam belirler.
Yatak, döşemeli baza ve yatak pedleri için sigara kaynağında TS EN 597-1, kibrit eşdeğeri gaz alevinde TS EN 597-2 uygulanır. Hava yatakları ve su yatakları iki standardın da kapsamı dışındadır; oturma mobilyası ise TS EN 1021 serisinin konusudur.
Bu varsayım yapılamaz; standart metinleri, alevli kaynaklara karşı korumanın için için yanmaya karşı koruma anlamına gelmediğini açıkça vurgular ve numunelerin her iki kaynak tipiyle de test edilmesi gerektiğini belirtir. İki mekanizma farklı malzeme zafiyetlerini tetikler; bu yüzden testler birbirinin yerine geçmez.
BS 5852’de Madde 11 kompozitleri — kılıf ve dolgu kombinasyonunu test düzeneğinde — Madde 12 ise bitmiş mobilyayı test eder. Kompozit testi malzeme kombinasyonlarını erken aşamada elemek için, bitmiş ürün testi tasarımın bütününü değerlendirmek için kullanılır; şartname hangisini istiyorsa plan ona göre kurulur.
Neden USB Lab?
Mobilyanız veya yatağınız için doğru yanma testi kombinasyonunu belirlemek üzere +90 216 706 95 46 numarasından bize ulaşın; ürününüzü ve hedef pazarınızı dinleyip test planını birlikte çıkaralım.
İlginizi Çekebilir
Yeterlilik Testleri ile Kalitenizi Destekliyoruz! Katılım için Başvurunuzu Yapabilirsiniz.
2025 yılı için EN ISO/IEC 17043 standardı kapsamında laboratuvarlara yönelik geniş kapsamlı yeterlilik testlerimiz açılmıştır.…
Tekstil Sektöründe Kritik Standart Güncellemeleri
Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN) ve Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC), tekstil sektörünü doğrudan ilgilendiren önemli…
