REACH Tüzüğü (EC) 1907/2006’nın Ek XVII listesindeki kısıtlamaların laboratuvardaki karşılığı, tek bir ‘REACH testi’ değil, madde bazında ayrı test metotlarıdır. Doğrulanmış örnek: doğrudan ve uzun süreli cilt veya ağız boşluğu temasına girebilecek tekstil ve deri ürünlerinde, belirli azo boyar maddelerden türeyen aromatik aminler için sınır 30 mg/kg’dır (30 ppm) ve bu tayin TS EN ISO 14362-1 ile yapılır. Deride krom VI içeriği TS EN ISO 17075-1’in kolorimetrik metoduyla ölçülür; krom VI ve ftalatlar dahil diğer girişlerin sınır değerleri ve kapsamı için güncel Ek XVII metni esas alınır.
USB LAB, İstanbul’daki kimyasal test laboratuvarında tekstil ve deri matrislerinde bu tayinleri gerçekleştirir. Test raporlarımız, ürünlerini AB pazarına sunan üretici ve ithalatçıların uygunluk dosyalarına bağımsız laboratuvar girdisi sağlar. Bu sayfada kısıtlamadan metoda giden eşleşmeyi ve her iki metodun nasıl işlediğini anlatıyoruz.
Cevabın Açılımı: Kısıtlamadan Metoda
Ek XVII bir madde kısıtlama listesidir: her giriş kendi madde grubunu, uygulama kapsamını ve varsa sınır değerini tanımlar. Laboratuvar tarafında bu girişlerin her biri ayrı bir analitik metotla karşılanır. Tekstil ve deri ürünlerinde en sık gündeme gelen eşleşmelerden ikisi şudur: azo boyar maddelerden türeyen belirli aromatik aminler için TS EN ISO 14362 serisi, deride krom VI için TS EN ISO 17075 serisi.
Bu sayfada sınır değer olarak yalnızca azo boyar maddeler için doğrulanmış 30 mg/kg değerini veriyoruz. Krom VI ve ftalatlara ilişkin girişlerde sınır değeri ve kapsamı bu sayfadan değil, Ek XVII’nin güncel resmi metninden teyit etmenizi öneririz; laboratuvar olarak biz ölçümü yapar, uygunluk kıyasını güncel mevzuat metnine bırakırız.
Mevzuat Arka Planı: Azo Kısıtlaması Neyi Yasaklar?
Azo girişinin mantığı şudur: bitmiş üründe veya ürünün boyanmış kısımlarında, belirli aromatik aminleri 30 mg/kg’ın üzerinde açığa çıkarabilen azo boyar maddeler, doğrudan ve uzun süreli insan derisi ya da ağız boşluğu temasına girebilecek tekstil ve deri ürünlerinde kullanılamaz. Kapsamdaki ürün gruplarına giysi, yatak takımları, havlu, bebek bezi, ayakkabı, eldiven, çanta ve oyuncak örnek verilebilir.
Dikkat edilecek nokta, kısıtlamanın ürün-temas senaryosuna bağlı olmasıdır: aynı kumaş, cilt temasına girmeyen bir kullanımda farklı değerlendirilebilir. Ürününüzün hangi girişlerin kapsamına girdiği, malzeme bileşimi ve kullanım biçimiyle birlikte belirlenir.
Azo Boyar Madde Testi: TS EN ISO 14362-1 Nasıl İşler?
Metot, yasaklı azo boyar maddelerin kullanımını doğrudan boyanın kendisini arayarak değil, indirgeyici ajanla açığa çıkan aromatik aminler üzerinden tespit eder. Standart iki erişim yolunu kapsar: ekstraksiyon yapılmadan erişilebilen boyar maddeler — pamuk ve viskon gibi selülozik lifler, yün ve ipek gibi protein lifleri ile poliamid ve akrilik gibi sentetik liflerin pigmentle renklendirilmesi veya boyanması — ve lif ekstraksiyonu gerektiren boyar maddeler, yani dispers boyarmaddelerle boyanan yapay lifler. Doğru yolun seçimi lif bileşimine bağlıdır ve test planının ilk adımıdır.
Standardın güncel baskısı, sonuç yorumuna da yer verir: belirli durumlarda yanlış-pozitif sonuçların görülebileceğini kabul eden bir değerlendirme kılavuzu ve pigmentlere ayrılmış bir ek içerir. Bu nedenle pozitif bir bulgu, otomatik olarak ‘yasaklı boya kullanılmış’ anlamına gelmez; sonucun standardın yorum çerçevesiyle birlikte okunması gerekir.
Deride Krom VI: TS EN ISO 17075-1 Nasıl İşler?
Deri ürünlerde krom VI tayini için TS EN ISO 17075-1 kolorimetrik bir metot tanımlar. Akış, standardın kendi yapısında görülebilir: numune alma ve hazırlama, analitik çözeltinin hazırlanması, ekstraksiyon çözeltisinde krom VI tayini, kör çözelti, kalibrasyon ve geri kazanım oranının belirlenmesi; sonuç, krom VI içeriği ve geri kazanım oranıyla birlikte hesaplanır.
Geri kazanım kontrolü bu metodun ayırt edici disiplinidir: standart, hem deri matrisinin hem de kullanılan SPE (katı faz ekstraksiyonu) malzemesinin ölçüme etkisinin ayrıca belirlenmesini öngörür. Bu, renkli ve kimyasal olarak karmaşık deri ekstraktlarında sonucun savunulabilirliğini sağlayan adımdır. Aynı serinin -2 parçası da ayrı bir hizmet olarak sunulmaktadır.
Üretici ve İthalatçı İçin Pratikte Ne Anlama Gelir?
AB pazarına ürün sunan taraf için bu testler tedarik zinciri doğrulamasının aracıdır: boyahane veya tabakhane beyanına güvenmek yerine, riskli parti ve renklerde bağımsız ölçümle kontrol sağlanır. Test raporu uygunluk dosyanıza girdi olur; ancak rapor tek başına yasal görüş ya da uygunluk beyanı değildir — hangi girişin ürününüze uygulandığı ve güncel sınırın ne olduğu, Ek XVII’nin yürürlükteki metniyle birlikte değerlendirilir.
Kimyasal uygunluk çoğu zaman tek parametreyle bitmez: aynı üründe formaldehit gibi komşu parametrelerin de şartnamelerde yer aldığını sık görürüz ve bu tayinler aynı numune planında birleştirilebilir.
Nasıl İlerlenir?
Bize ürün grubunuzu, malzeme bileşiminizi (lif türleri, deri bileşenler, boyalı/baskılı kısımlar) ve varsa alıcı şartnamenizdeki kimyasal gereklilik listesini iletin. Hangi bileşenlerin hangi metotla test edileceğini içeren bir plan hazırlayalım; renk ve malzeme varyantlarına göre numune ihtiyacını netleştirip teklifimizi sunalım.
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır; REACH Ek XVII onlarca ayrı girişten oluşan bir kısıtlama listesidir ve her giriş farklı bir analitik metotla karşılanır. Doğru yaklaşım, ürününüzün kapsamına giren girişleri belirleyip her biri için ilgili standardı çalıştırmaktır; tekstil ve deride en sık istenenler azo boyar madde ve deride krom VI tayinleridir.
Doğrudan ve uzun süreli insan derisiyle veya ağız boşluğuyla temas edebilecek tekstil ve deri ürünlerine: giysi, yatak takımları, havlu, bebek bezi, ayakkabı, eldiven, çanta ve oyuncak bu kapsamın tipik örnekleridir. Sınır, bitmiş üründe veya boyanmış kısımlarda 30 mg/kg’dır.
Bu sayfada o değerleri bilerek vermiyoruz: doğrulanmış kaynağımız yalnızca azo boyar maddeler için 30 mg/kg sınırını teyit etmektedir. Krom VI ve ftalatlara ilişkin girişlerin güncel sınır değerleri ve kapsamı için Ek XVII’nin yürürlükteki metni esas alınmalıdır; laboratuvarımız ölçümü yapar, kıyas değerini güncel mevzuattan teyit etmenizi önerir.
Hayır, her pozitif bulgu doğrudan yasaklı boya kullanımı anlamına gelmez: standardın güncel baskısı, belirli durumlarda yanlış-pozitif sonuçların görülebileceğini kabul eden bir değerlendirme kılavuzu içerir. Böyle durumlarda sonuç, standardın yorum çerçevesine göre değerlendirilir ve gerekirse ek doğrulama çalışması planlanır.
Neden USB Lab?
Ürününüz için hangi Ek XVII girişlerinin gündemde olduğunu ve test planını birlikte netleştirelim: +90 216 706 95 46 numarasından kimyasal test ekibimize ulaşın.
İlginizi Çekebilir
Yeterlilik Testleri ile Kalitenizi Destekliyoruz! Katılım için Başvurunuzu Yapabilirsiniz.
2025 yılı için EN ISO/IEC 17043 standardı kapsamında laboratuvarlara yönelik geniş kapsamlı yeterlilik testlerimiz açılmıştır.…
