Şartnamesinde yangına tepki sınıfı aranan bir yapı ürünü, pazara iki belgeyle çıkar: deney raporları ve bu deneylerin verisini sınıf etiketine çeviren sınıflandırma raporu. USB LAB, TS EN 13501-1 çerçevesindeki bu zinciri uçtan uca yönetir: ürünü doğru ürün grubuna yerleştirir, hedefe göre deney programını koşar ve sonuçları tek bir sınıflandırma çalışmasında toplar.
Bu sayfa hizmet akışını anlatır: başvuruda hangi bilgiler istenir, deney programı nasıl kurulur, numune planı neye göre yapılır ve raporun içinde ne bulunur. Sınıf sisteminin mimarisini — ana eksen, alt simgeler, duman ve damlama ekleri — ayrıntısıyla anlatan rehberimiz ayrıca yayımlanacaktır.
Hizmetin Katma Değeri: Tek Etiket, Bütün Bir Veri Seti
Yangına tepki sınıfı bir pazarlama ibaresi değil, deney verisiyle kurulmuş bir mühendislik beyanıdır. Kamu binası, otel, okul veya alışveriş merkezi projelerinin şartnamelerinde belirli sınıflar açıkça koşul olarak yazılır; sınıfını belgeleyemeyen ürün, teknik değerlendirmeye giremeden elenir. Üretici açısından sınıflandırma çalışması bu yüzden ürün geliştirmenin sonu değil, pazar stratejisinin parçasıdır. Doğru kurulmuş bir program, hem ilk belgelendirme maliyetini hem de ileride ürün varyantları için gereken ek deney yükünü küçültür.
Mevzuat tarafı da aynı noktaya çıkar: 305/2011/AB sayılı Yapı Malzemeleri Yönetmeliği çerçevesinde zemin kaplamaları için tepki sınıfının kaynağı radyant panel deneyidir (EN ISO 9239-1); ulusal uygulama ise MHG/2017-13 Tebliği üzerinden yürütülür.
Hangi Ürünle Gelinir? Üç Ürün Grubu, Üç Ayrı Tablo
TS EN 13501-1, sınıflandırmayı üç ürün grubu için ayrı tablolar hâlinde düzenler; başvurudaki ilk adım, ürününüzün hangi tabloda değerlendirileceğini belirlemektir:
Pratikte bu tablolara duvar ve tavan kaplamaları, yalıtım levhaları, paneller, elastik ve tekstil zemin kaplamaları ile boru yalıtım ürünleri gibi geniş bir yelpaze girer. Başvuru sırasında ürün tanımını, katman yapısını ve homojen olup olmadığını, montaj/son kullanım biçimini ve hedeflenen sınıfı sorarız; bu bilgiler deney programının iskeletini oluşturur. Ürünün hangi grupta değerlendirileceği tereddütlüyse karar deney öncesinde birlikte netleştirilir; yanlış tabloda kurulan program hem zaman hem numune kaybettirir.
Döşemeler (zemin kaplamaları): fl alt simgeli seri — A1fl’den Efl’ye; duman eki bu grupta s1 ve s2 kademelidir
Döşemeler dışındaki yapı ürünleri: A1’den F’ye ana eksen; s1-s3 duman ve d0-d2 yanan damlacık ekleriyle birlikte beyan edilir
Doğrusal boru ısıl yalıtım ürünleri: L alt simgeli seri — A1L’den EL’ye
Test Zinciri: Hedefe Göre Deney Programı
Sınıf gruplarına göre gereken veri değişir: E kademesi; D, C ve B kademeleri; A2 ve A1 kademeleri için ayrı gereksinim setleri tanımlıdır ve aynı kurgu döşeme (fl) ile boru yalıtımı (L) serilerinde tekrarlanır. Programda kullanılan deneyler standardın deney yöntemleri bölümünden gelir:
Kaç deneyin yapılacağı keyfî değildir: standart, sınıflandırma için gerekli deney sayısını ayrı bir bölümde düzenler ve homojen olmayan (çok katmanlı) ürünlerde A2 ile A1 değerlendirmeleri için ek hükümler içerir. Programı bu kurallara göre yazılı olarak sunar, onayınızla deneye geçeriz.
TS EN ISO 11925-2 — numunenin küçük alev temasındaki tutuşma davranışını inceler
EN 13823 (SBI) — ürünü tek yanan cisim senaryosunda değerlendirir
TS EN ISO 9239-1 — zemin kaplamalarının radyant ısı kaynağı altındaki davranışını ölçer
TS EN ISO 1182 — yanmazlık deneyi; üst kademeler hedeflendiğinde programa girer
TS EN ISO 1716 — ürünün yanma ısısını tayin eder
Numune Planı ve Hazırlık
Numune hazırlamanın genel kuralları ile yanmazlık ve yanma ısısı deneylerine özgü şartlar ve SBI, tutuşabilirlik ve döşeme deneylerine özgü şartlar standartta ayrı başlıklarda tanımlanır. Temel ilke, numunenin ürünün piyasaya sürülen hâlini ve son kullanım koşullarını temsil etmesidir; katman yapısı, taşıyıcı altlık ve montaj biçimi deney düzeneğine bu yüzden yansıtılır.
Sevkiyattan önce numune sayısını, boyut gereksinimlerini ve şartlandırma ihtiyacını yazılı olarak paylaşırız; eksik veya yanlış hazırlanmış numuneyle deneye başlanmaz. Bu disiplin, programın ortasında numune beklemekten doğan gecikmeleri önler. Numunelerle birlikte ürünün ticari kimliğini doğrulayan bilgiler de kayda alınır; böylece nihai belge, sahada satılan ürünle birebir eşleşir.
Sınıflandırma Raporu Nasıl Üretilir?
Deneyler tamamlandığında elimizde tekil deney raporları vardır; sınıflandırma çalışması bu verileri standardın sınıf kriterleriyle karşılaştırır. Kriterler her sınıf için ayrı tanımlanmıştır ve değerlendirme ana sınıfla sınırlı kalmaz: duman üretimi ve — ilgili ürün gruplarında — yanan damlacık davranışı için ek sınıflar aynı çalışmada belirlenir.
Sonuç belgesi ürün tanımını, dayanak deney raporlarını ve ulaşılan sınıf etiketini bir arada sunar. Standart, deney yöntemlerini uygulama alanı kurallarıyla birlikte düzenlediği için, ürün reçetesinde, katman yapısında veya kalınlıkta değişiklik olduğunda mevcut sınıflandırmanın kapsamı yeniden değerlendirilmelidir. Talep hâlinde belge birden fazla dilde düzenlenir.
Sonuçların Reel Sektöre Katkısı
Sınıflandırma raporu üç masada iş görür: satın alma masasında şartname koşuluna doğrudan cevap verir; AR-GE masasında reçete değişikliklerinin sınıf üzerindeki etkisini izlemenin referansı olur; ihracat masasında Avrupa pazarına giden teknik dosyaların yangına tepki bölümünü doldurur. İlk denemede hedefe ulaşılamazsa mevcut veri hangi sınıfı destekliyorsa o belgelenir ve reformülasyon sonrası yalnız gereken deneyler tekrarlanır. Zemin kaplaması üreticilerinin sık karşılaştığı Bfl-s1 etiketinin açılımını da ayrı bir sayfada anlattık. Malzeme ölçeğindeki yanma davranışı testlerimiz için ilgili sayfalara bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ürünün ticari tanımı, katman yapısı ve homojenlik durumu, son kullanım/montaj biçimi ve hedeflenen sınıf başvurunun temelidir. Bu bilgilerle ürün grubunu belirler, deney programını ve numune planını yazılı olarak öneririz; eksik bilgi çoğu zaman fazladan deney anlamına gelir.
Hayır. Deney raporu tek bir deneyin ölçüm çıktısını belgeler; sınıflandırma raporu ise programdaki tüm deneylerin verisini standardın kriterleriyle karşılaştırıp ana sınıfı ve ek sınıfları ilan eder. Şartnameler genellikle sınıf beyanı istediği için nihai belge sınıflandırma raporudur.
Otomatik olarak değil. Standart, deney sonuçlarının hangi ürün varyasyonlarını kapsadığına ilişkin uygulama alanı kurallarını da düzenler; değişikliğin niteliğine göre mevcut veri yeterli olabilir ya da bazı deneylerin tekrarı gerekir. Değişikliği bildirdiğinizde kapsamı birlikte gözden geçiririz.
Deney verisi hangi sınıfın kriterlerini karşılıyorsa ürün o sınıfla belgelenebilir; hedefte ısrar ediliyorsa reçete veya yapı değişikliği sonrasında programın yalnız ilgili deneyleri tekrarlanır. Riskli görülen ürünlerde tam programa girmeden önce yön gösterici bir ön deneme de planlanabilir.
Neden USB Lab?
Yangına tepki sınıflandırması için deney programınızı ve numune planınızı birlikte kurmak üzere +90 216 706 95 46 numarasından teknik ekibimizle görüşebilirsiniz.
Diğer Konu Başlıkları
Laboratuvar Hizmetleri
Kapsamlı Test Hizmetlerimiz 25 yıllık deneyimimiz ile laboratuvarımızda tekstil, deri, plastik ve benzeri ürünlerde fiziksel…