Otel lobisine, hastane bekleme salonuna veya bir cezaevine koltuk satmak, ev pazarına satmaktan farklı bir yangın güvenliği dili gerektirir. BS 7176, ev dışı (sözleşmeli) kullanımdaki döşemeli oturma mobilyaları için tutuşma direnci şartlarını tanımlayan İngiliz standardıdır: ortamları risk düzeylerine ayırır ve her düzey için mobilyanın hangi tutuşturma kaynaklarına dayanması gerektiğini belirler. Değerlendirme kompozit — gerçek üründeki kumaş ve dolgu kombinasyonunu temsil eden model düzenek — üzerinden yürütülür.
USB LAB, BS 7176 kapsamındaki değerlendirmelerin dayanak testlerini — TS EN 1021-1/-2 sigara ve kibrit eşdeğeri alev testleri ile BS 5852 kaynaklarını — aynı bünyede uygular. Bu sayfada kategorilerin nasıl kurulduğunu, hangi ortamın hangi kategoriye örnek gösterildiğini ve test kurgusunun nasıl planlandığını bulacaksınız.
Spesifikasyonun Önemi ve Katma Değeri
BS 7176 bir deney yöntemi değil, performans şartnamesidir: deney yöntemlerini BS 5852, TS EN 1021-1 ve TS EN 1021-2’den alır ve bunları ortam riskine göre şartlara dönüştürür. Standardın kurgusu nettir: tanımlı son kullanım ortamları için tutuşabilirlik şartları, o ortamda öngörülen yangın tehlikesi düzeyine karşılık gelen tutuşturma kaynaklarının seçilmesiyle oluşturulmuştur.
Bu kurgu üreticiye somut bir kolaylık sağlar: ‘otel projesine giriyorum, hangi testleri yaptırmalıyım?’ sorusunun cevabı kategori tablosundan okunur. Alıcı tarafında da aynı tablo ortak dildir; şartnamesine medium hazard yazan bir satın almacı, hangi kaynaklara dayanım istediğini tek satırla ifade etmiş olur.
Hazard Kategorileri ve Ortam Örnekleri
Standardın 1 numaralı çizelgesi dört kategori tanımlar ve her biri için tipik ortam örnekleri verir. Gereksinimler kademeli artar: her kategoride sigara ve kibrit eşdeğeri alev dayanımı temel şarttır; üst kategorilerde bunlara BS 5852’nin daha büyük kaynakları eklenir:
Çizelge notları örneklerin sınırlayıcı olmadığını vurgular: aynı tür tesis, koşullara göre birden fazla kategoriye düşebilir. Kategori atanırken mekânda uyunup uyunmadığı, doluluk düzeyi, kullanıcıların kendi başına tahliye kabiliyeti, algılama ve söndürme sistemlerinin varlığı, özel tehlikeler ve mekânın konumu gibi etkenler birlikte değerlendirilir. Düşük riskli görünen bir mekân uyku amaçlı da kullanılıyorsa, daha yüksek performans seviyesi düşünülmelidir.
Low hazard: sigara (TS EN 1021-1) ve kibrit eşdeğeri alev (TS EN 1021-2) dayanımı — tipik örnekler: kolejler, gündüz bakım merkezleri, sergiler, müzeler, ofisler, okullar, üniversiteler
Medium hazard: low şartlarına ek olarak döşeme kompozitlerinde BS 5852’ye göre 5 numaralı kaynak — tipik örnekler: kumarhaneler, hastaneler, pansiyonlar, otel yatak odaları, halka açık eğlence mekânları, kamu binaları, restoranlar, barlar
High hazard: low şartlarına ek olarak döşeme kompozitlerinde BS 5852’ye göre 7 numaralı kaynak — tipik örnekler: açık deniz tesisleri, belirli hastane koğuşları ile belirli pansiyonlardaki yatakhane bölümleri
Very high hazard: 7 numaralı kaynak (kompozit veya bitmiş ürün üzerinde) ve high hazard şartları asgari olmak üzere şartname sahibinin takdirindeki ek gereksinimler — tipik örnekler: kilitli psikiyatri üniteleri, cezaevi hücreleri
Test Dayanağı: BS 5852 ve TS EN 1021 Kurgusu
BS 7176’daki değerlendirmeler kompozit esaslıdır: BS 5852’nin ilgili maddesinde döşeme malzemeleri, oturak ile sırt birleşimini taklit eden bir test düzeneğinde, gerçekçi bir dizilimle kombinasyon halinde test edilir. Standardın notu, tekil kılıfın veya tekil dolgunun bu yöntemle ayrı ayrı değerlendirilemeyeceğini açıkça belirtir; sonuç daima kombinasyona aittir.
Bu, üretici için kritik bir planlama gerçeğidir: kumaş veya dolgu tedarikçisi değiştiğinde kombinasyonun performansı yeniden ele alınmalıdır. Very high hazard senaryosunda bitmiş mobilya üzerinde test de devreye girebilir. Dayanak testlerin uygulanışı için ilgili hizmet sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Dolgu Malzemeleri, Numune Alma ve Etiketleme
Standart yalnız kompozit şartlarıyla yetinmez; eklerinde dolgu malzemesi tiplerine özgü tutuşabilirlik testleri tanımlanır: levha veya minder formunda poliüretan köpük, kırıntı (crumb) formunda poliüretan köpük, lateks kauçuk köpük, tek başına köpük dışı dolgu malzemeleri ve yatak, baza, minder ve yastık dışındaki mobilyalar için kompozit dolgular. Hangi dolgu tipine hangi yöntemin uygulanacağı standardın 2 numaralı çizelgesinde toplanır.
Numune alma ve test sıklığı ile etiketleme ve tanımlama şartları standardın ayrı maddelerinde düzenlenir; kategori düzeyini gösteren etiket örnekleri standartta şekillerle verilmiştir. Modüler oturma gruplarında her modülün ayrı bir ünite sayıldığını belirten tanım da planlama aşamasında gözden kaçırılmamalıdır.
Kapsam Sınırları ve Mevzuat Bağlamı
BS 7176’nın kapsamı ev dışı kullanımdaki döşemeli oturma mobilyasıyla sınırlıdır; ev tipi kullanım ve taşıt koltukları kapsam dışıdır. Standardın önsözü dürüst bir tespit içerir: sözleşmeli ve ofis mobilyasının tutuşabilirliğini doğrudan kontrol eden bir mevzuat bulunmamakla birlikte, çizelge notlarında sayılan yasal ve kurumsal gereklilikler uygulamada belirleyicidir. Ev tipi döşemeli mobilya ise İngiltere’de, standardın metninde atıf yapılan Furniture and Furnishings (Fire) (Safety) Regulations 1988 ve değişikliklerine tabidir.
İngiltere pazarına satış yapan üretici için pratik sonuç şudur: kontrat projelerinde BS 7176 kategorisi çoğu zaman ihale şartnamesiyle gelir ve doğru test kombinasyonu satış sözleşmesinden çıkarılır. Belirlenen dayanım seviyelerinin tam gelişmiş bir yangındaki davranışı yansıtmayabileceği uyarısı da standardın kendi metninde yer alır; raporlarımızda bu kapsam sınırı aynen korunur.
USB LAB’da BS 7176 Test Planlaması
Planlama üç soruyla başlar: hedef kategori nedir, test kompozit üzerinde mi bitmiş ürün üzerinde mi yapılacak, kılıf-dolgu kombinasyonunda kaç varyant var? Aynı koltuğun üç farklı kumaş seçeneği üç ayrı kompozit kombinasyonu demektir; test matrisini en baştan doğru kurmak proje takvimini korur.
USB LAB ekibi sigara ve alev kaynaklı dayanak testlerini yürütür, sonuçları kategori şartlarıyla eşleştirerek raporlar ve ürününüzün mobilya yanma standartları bütünü içinde nerede durduğunu gösteren bir değerlendirme sunar. Kumaş tarafındaki tutuşmazlık ihtiyaçları için döşemelik kumaş test sayfamıza da bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Standardın çizelgesi örnek verir: ofis, okul ve müze gibi mekânlar low; otel yatak odası, hastane ve restoran gibi mekânlar medium; açık deniz tesisleri ile belirli yatakhane bölümleri high; kilitli psikiyatri üniteleri ve cezaevi hücreleri very high kategorisinde örneklenir. Örnekler sınırlayıcı değildir; kategori, ortamın koşulları birlikte değerlendirilerek atanır.
Hayır. Değerlendirme kompozit esaslıdır: kılıf ve dolgu, gerçek dizilimi temsil eden düzenekte birlikte test edilir ve standardın notu tekil bileşenlerin bu yöntemle ayrı değerlendirilemeyeceğini belirtir. Kumaş veya dolgu değiştiğinde kombinasyonun yeniden ele alınması gerekir.
Hayır; ev tipi kullanım ve taşıt koltukları kapsam dışıdır. Ev tipi döşemeli mobilya İngiltere’de, standardın metninde atıf yapılan ayrı bir düzenlemeye tabidir; ev dışı projelerde ise BS 7176 kategorileri geçerli ortak dildir.
İki kategoride de sigara ve kibrit eşdeğeri alev dayanımı ortaktır; fark BS 5852 kaynağındadır: medium kategoride kompozit testi 5 numaralı kaynakla, high kategoride 7 numaralı kaynakla yapılır. Very high kategorisinde 7 numaralı kaynak kompozit veya bitmiş ürün üzerinde uygulanabilir ve şartname sahibi ek gereksinim koyabilir.
Neden USB Lab?
Kontrat mobilya projeniz için hedef hazard kategorisini ve test matrisini birlikte netleştirelim: +90 216 706 95 46 numarasından USB LAB uzmanlarına ulaşarak teklif isteyebilirsiniz.
