ISO/IEC 17020:2026 Revizyonu Yayımlandı: Muayene Kuruluşları İçin Yeni Dönem Başlıyor

27 Mart 2026 tarihinde uluslararası uygunluk değerlendirme standartları arasında kritik bir yere sahip olan ISO/IEC 17020 standardının yeni versiyonu (ISO/IEC 17020:2026) yayımlandı. TÜRKAK’ın resmi duyurusuna göre, daha önce yürürlükte olan ISO/IEC 17020:2012 standardının yerine geçen bu revizyon, muayene kuruluşlarının yapısında ve işleyişinde önemli değişiklikler getiriyor.

Revizyonun Amacı: Daha Net, Daha Uyumlu ve Daha Güvenilir Yapı

Yeni standardın temel amacı; muayene kuruluşlarına yönelik gereklilikleri daha açık hale getirmek, aynı zamanda ISO/IEC 17000 serisi ve CASCO ortak unsurları ile uyumu artırmak olarak öne çıkıyor.

Bu kapsamda yapılan düzenlemeler, yalnızca teknik değişikliklerle sınırlı kalmayıp kavramsal ve yapısal dönüşüm niteliği taşıyor. Uluslararası kaynaklar da bu revizyonun, son 10 yılı aşkın sürede yapılan en kapsamlı güncellemelerden biri olduğunu vurguluyor.

Öne Çıkan Temel Değişiklikler

1. Bağımsızlık Modeli Yeniden Tanımlandı

Revizyonun en dikkat çekici yönlerinden biri, muayene kuruluşlarının bağımsızlık sınıflandırmasında yapılan değişiklik oldu.

Önceki model: Tip A, Tip B, Tip C
Yeni model: Tip A ve Tip A olmayan

Bu değişiklik ile kuruluşların sadece organizasyon yapısı değil; çıkar çatışması riskleri ve bağımsızlık düzeylerinin daha kapsamlı değerlendirilmesi hedefleniyor.

2. Tarafsızlık ve Gizlilik Gereklilikleri Güçlendirildi

Yeni standardın önemli bir diğer odak noktası, muayene faaliyetlerinin güvenilirliğini doğrudan etkileyen tarafsızlık ve gizlilik alanları oldu.

Tarafsızlık risklerinin daha sistematik yönetimi
Gizlilik gerekliliklerinin genişletilmesi
Kuruluşların bu alanlarda sorumluluklarının netleştirilmesi

Bu düzenlemeler, sonuçlara duyulan güvenin artırılmasını hedefliyor.

3. Personel Yetkinliği ve Sorumlulukları Genişletildi

Muayene kuruluşlarında görev yapan personelin:

Teknik yetkinliği
Tarafsızlığı
Gizlilik yükümlülükleri

daha ayrıntılı şekilde ele alınarak standardın kapsamı genişletildi.

4. Şikayet ve İtiraz Süreçleri Revize Edildi

ISO/IEC 17020:2026 ile birlikte:

Şikayet yönetimi (Madde 7.6)
İtiraz süreçleri (Madde 7.5)

daha açık, şeffaf ve diğer uygunluk değerlendirme standartları ile uyumlu hale getirildi.

5. Risk Temelli Yaklaşım ve Veri Yönetimi Ön Planda

Yeni versiyon, klasik prosedür odaklı yaklaşım yerine:

Risk temelli yönetimi
Veri ve bilgi kontrolünü
Performans odaklı gereklilikleri

standardın merkezine yerleştiriyor. Bu sayede daha esnek ve etkin bir yönetim modeli destekleniyor.

6. ISO 17000 Serisi ile Uyum Artırıldı

Revizyon kapsamında, farklı uygunluk değerlendirme standartları arasında:

Terminoloji
Yapı
Yönetim sistemi unsurları

bakımından uyum güçlendirildi. Bu durum, çoklu akreditasyona sahip kuruluşlar için önemli bir avantaj sunuyor.

Sektöre Etkisi ve Geçiş Süreci

Yeni standardın yürürlüğe girmesiyle birlikte, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’deki muayene kuruluşlarının da sistemlerini gözden geçirmesi gerekecek.

Uluslararası uygulamalara paralel olarak, yaklaşık 3 yıllık bir geçiş süreci (2026–2029) öngörülüyor ve bu süre sonunda eski versiyon geçerliliğini kaybedecek.

TÜRKAK ise geçiş politikasının, Global Akreditasyon Birliği tarafından belirlenecek şartlar sonrası duyurulacağını açıklamıştır.

Yeni Dönem Ne Getiriyor?

ISO/IEC 17020:2026 revizyonu ile muayene kuruluşları için:

Daha güçlü tarafsızlık yönetimi
Daha sistematik risk yaklaşımı
Daha etkin veri ve bilgi kontrolü
Daha esnek yönetim sistemi uygulamaları

ön plana çıkıyor.

Bu yönüyle yeni standart, yalnızca bir güncelleme değil; muayene kuruluşlarının çalışma mantığını daha modern, dijital ve risk odaklı bir yapıya taşıyan dönüşüm olarak değerlendiriliyor.