Kısa cevap: Coupe testi, TS EN 388 kapsamında tanımlanan ve dönen dairesel bir bıçağın sabit ağırlık altında numune üzerinde çalıştığı klasik kesilme metodudur; TDM ise TS EN ISO 13997’de tanımlanan, düz ağızlı bıçağın numune üzerinden doğrusal bir hareketle çekildiği, uygulanan kuvvetin kesimden kesime değiştirildiği ve sonucun newton cinsinden kesme kuvveti olarak hesaplandığı yöntemdir. Hangi metodun uygulanacağını şartnameniz ve ürün gereklilik standardınız belirler; iki test aynı fiziksel büyüklüğü ölçmediği için sonuçları birbirinin yerine kullanılamaz.
USB LAB olarak her iki kesilme metodunu da KKD test programlarımız içinde yürütüyoruz. Bu sayfa, iki düzeneğin teknik ayrımını ve seçim mantığını açıklayan bir karşılaştırma rehberidir.
İki Metot Tek Bakışta
Amaç ortak: koruyucu eldiven ve giysi malzemesinin keskin bir kenar karşısındaki kesilme direncini sayısallaştırmak. TS EN 388’in güncel baskısı bu amaç için iki ayrı test bölümü içerir: bıçakla kesilme direnci (yaygın adıyla Coupe) kendi ekipman, deney numunesi, kontrol numunesi, kanvas ve hesap esaslarıyla tarif edilirken, TDM yaklaşımı standardın içinde ayrı bir bölüme yerleştirilmiş ve TS EN ISO 13997’ye bırakılmıştır.
TS EN ISO 13997, kendini tomodinamometre (TDM) kesme testi olarak tanımlar ve eldivenler dâhil koruyucu giysi malzemeleri ile birleşimlerine uygulanır. Standardın kapsamına göre test; bıçak, sac parçaları, talaş, cam, ağızlı aletler ve döküm gibi keskin kenarlara karşı direnci belirler. Girişteki gerekçe de öğreticidir: tekstil, kompozit, deri, kauçuk ve takviyeli malzemeler kesilmeye farklı mekanizmalarla direndiğinden, metot tüm bu malzemelere uygulanabilecek şekilde kurgulanmıştır.
Teknik Farklar: Düzenek, Yükleme ve Sonuç
Seçim tartışmasının özü aşağıdaki dört eksende toplanır:
- Bıçak hareketi: Coupe’ta dönen dairesel bıçak numune üzerinde çalışır; TDM’de düz bıçak numune boyunca doğrusal olarak çekilir.
- Yükleme: Coupe’ta bıçağa binen ağırlık sabittir; TDM’de kesimden kesime kuvvet değiştirilir ve kesme mesafesiyle ilişkisi üzerinden hesap yapılır.
- Ölçülen büyüklük: Coupe sonucu TS EN 388’in kendi hesap bölümüne göre, kontrol numunesi kullanımını içeren düzenle elde edilir; TDM sonucu ise standart keskinlikteki bir bıçağın 20 mm’lik kesme strokunda numuneyi kesip geçmesi için gereken hesaplanan kuvvettir.
- Gösterim: TDM sonucu newton cinsinden bir kesme kuvvetidir ve malzeme performansının sınıflandırılmasında bu sayısal değer kullanılabilir.
TDM tarafında ölçüm güvencesi standardın kalibrasyon bölümüyle sağlanır: terazi kolunun dengelenmesi, kesme hızının ayarı ve bıçakların doğrulanması ayrı ayrı tanımlanmıştır. Kesip geçme anının tespiti de nesneldir; bıçak ağzının numunenin altına yerleştirilen iletken malzemeye ilk teması kesip geçme olarak kabul edilir.
Hangi Durumda Hangisi?
Birinci kural belgeye bakmaktır: müşteri şartnamesi veya ürün gereklilik standardı hangi metodu çağırıyorsa test o metotla planlanır; şartname yazan ekiplerin metot adını açık yazması, sonradan çıkacak yorum tartışmalarını baştan kapatır.
İkinci kural kapsam sınırlarını bilmektir. TS EN ISO 13997 sivri uçlu nesnelere karşı korumayı ölçmez: iğne ve diken batmaları ile bıçak ucunun batması bu testin verdiği veriler arasında değildir. Ayrıca metot, zincir örgü (metal halka) ve metal plakalardan yapılan malzemelerin testine uygun görülmez; bu ürün ailesi kendi standartlarında değerlendirilir.
Üçüncü kural pratikliktir: aynı eldiven modeli için iki metodun birlikte koşulması gerekebilir; bu durumda numune adedi ve kesim planı tek projede kurgulanır.
Sonuçlar Karşılaştırılabilir mi?
Hayır — ve bunun nedeni yalnızca düzenek farkı değildir. Coupe çıktısı, kontrol numunesine dayalı hesap düzeninden gelen bir değerdir; TDM çıktısı ise newton cinsinden bir kuvvettir. Farklı fiziksel büyüklükler arasında matematiksel bir dönüşüm tanımlı olmadığından, bir metodun sonucundan diğerininkini türetmek mümkün değildir. Aynı gerekçeyle, iki farklı metotla test edilmiş iki eldiveni tek bir sayı üzerinden kıyaslamak da yanıltıcıdır.
Satın alma pratiğinde bunun anlamı şudur: tedarikçi tekliflerini kıyaslarken tüm adayların aynı metotla, tercihen aynı laboratuvar koşullarında üretilmiş verilerini isteyin. Ürün üzerindeki işarette hangi karakterin hangi kesilme metodundan geldiğini çözmek içinse işaret okuma rehberimiz yol gösterir.
Numune ve Test Planlama
TDM testinin numune ekonomisi standartta nettir: tercih edilen numune boyutu en az 25 mm × 100 mm’dir ve aynı numune üzerinde birden fazla kesime izin verir; tek kesim yapılacak en küçük numune 25 mm × 25 mm’den küçük olamaz. Test en az 15 kesim gerektirdiğinden en az iki numune gerekir. Dokuma kumaşlarda kesimler çözgü ve atkı yönüne (45 ± 5)° açıyla yapılır; belirgin yönü olmayan malzemeler birbirine dik iki yönde test edilir ve düşük olan kesme kuvveti nihai sonuç kabul edilir.
Şartlandırma da sonucu etkileyen bir değişkendir: numuneler (23 ± 2) °C ve (50 ± 5) % bağıl nemde ya da raporda belirtilmek koşuluyla (20 ± 2) °C ve (65 ± 5) % koşullarında en az 24 saat bekletilir. Eldiven numunelerinde kesim bölgesi ve yönü standardın şekil hükümlerine göre belirlenir; koruma alanı düzensiz tasarımlarda numune, en düşük korumanın beklendiği bölgeden alınır. Planlama aşamasında model fotoğrafı ve şartname ile başvurmanız, size net bir numune listesi çıkarmamızı hızlandırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Geçmez. İkisi ayrı düzeneklerle çalışır ve farklı büyüklükler üretir: Coupe’ta sabit ağırlık altındaki dönen bıçakla elde edilen hesap sonucu, TDM’de ise newton cinsinden kesme kuvveti raporlanır. Şartnamede hangisi anılıyorsa o metot uygulanmalı, gerekiyorsa ikisi ayrı ayrı koşulmalıdır.
Standart keskinlikte bir bıçağın, 20 mm uzunluğundaki kesme strokunda numuneyi kesip geçmesi için uygulanması gereken hesaplanan kuvvettir. Kesip geçme anı, bıçağın numune altındaki iletken yüzeye temasıyla belirlenir; hesap esasları standardın ekinde tanımlıdır.
TS EN ISO 13997, zincir örgü ve metal plaka içeren malzemelerin testi için uygun görülmez. El bıçağı kesik ve batmalarına karşı metal halka örgü eldiven ve kolluklar TS EN 1082 ailesiyle değerlendirilir.
Test en az 15 kesim gerektirir ve bu nedenle en az iki numune zorunludur; tercih edilen boyut 25 mm × 100 mm’dir. Dokuma kumaşlarda kesim yönü açılı planlandığından, malzeme yönünü gösteren işaretli numune göndermeniz planlamayı kolaylaştırır.
Neden USB Lab?
Modeliniz için doğru kesilme metodunu şartnamenizle birlikte belirleyelim; +90 216 706 95 46 hattından laboratuvar mühendislerimize danışabilir, Coupe ve TDM testleriniz için tek seferde teklif alabilirsiniz.
İlginizi Çekebilir
Yeterlilik Testleri ile Kalitenizi Destekliyoruz! Katılım için Başvurunuzu Yapabilirsiniz.
2025 yılı için EN ISO/IEC 17043 standardı kapsamında laboratuvarlara yönelik geniş kapsamlı yeterlilik testlerimiz açılmıştır.…
