Kısa cevap: ‘Kumaş basınçlı suya dayanıyor mu?’ sorusunu hidrostatik basınç testi (TS EN ISO 811), ‘kumaşın yüzeyi ıslanıyor mu?’ sorusunu sprey testi (TS EN ISO 4920) cevaplar. Bunlar aynı özelliğin iki ölçeği değildir: sprey testi suyun kumaşın içinden geçişini ölçmez ve standardın kendi ifadesiyle yağmur geçirme direncini öngörmek için tasarlanmamıştır. Su itici bitim görmüş bir kumaş sprey testinden pekâlâ yüksek derece alıp basınç altında su geçirebilir; ‘su geçirmez’ iddiasının kanıtı yalnızca hidrostatik testtir.
İki kavramın etikette karışması ciddi sonuç doğurur: su itici (water repellent) bir ürünü su geçirmez (waterproof) diye pazarlamak, alıcı denetiminde tek raporla çürütülebilecek bir beyandır. USB LAB her iki metodu da uygular ve hidrostatik test için ayrıntılı hizmet sayfamız yayındadır; bu sayfa ise iki testin neyi ölçtüğünü standart tanımlarıyla ayrıştırır ve ürününüz için doğru kombinasyonu kurar.
İki Metot Tek Bakışta: Basınç Altında Geçiş, Püskürtmede Islanma
Hidrostatik testte ölçülen şey, kumaşın taşıyabildiği su yüküdür: numunenin tek yüzüne düzenli biçimde yükseltilen su basıncı uygulanır ve yüzeyde su üç ayrı yerde belirene kadar sürdürülür; üçüncü belirmenin gözlendiği basınç o numunenin sonucudur. Basınç alttan da üstten de uygulanabilir ve seçilen yol rapora yazılır. Metot öncelikle branda bezi, tente ve çadır kumaşı gibi sık dokulu ürünler için geliştirilmiştir.
Sprey testinde ise ölçülen şey görünümdür. Sprey derecesi, kumaş yüzeyinin ıslanmaya direncinin ölçüsü olarak tanımlanır: kasnağa gerilen numune 45° eğimle yerleştirilir, huniden beslenen çok delikli memeden (250 ± 2) ml damıtık su 25-30 saniyede numunenin üzerine püskürtülür ve yüzeyin görünümü standarttaki betimsel referanslar ve fotoğraflarla kıyaslanarak dereceye çevrilir. Metot, su itici bitim görmüş veya görmemiş her kumaşa uygulanabilir; suyun kumaş içinden geçişi hakkında ise hiçbir şey söylemez.
Teknik Farklar
İki metodun ayrıştığı eksenler şunlardır:
- Ölçülen olgu — 811 suyun kumaş gövdesinden geçişini, 4920 yalnızca yüzeyin ıslanma görünümünü değerlendirir
- Zorlama biçimi — 811’de tek yüze düzenli artırılan su basıncı; 4920’de 45° eğik numuneye kısa süreli, tanımlı hacimde püskürtme
- Sonuç türü — 811’de su sütunu cinsinden sayısal basınç değeri (tekil sonuçlar ve ortalaması); 4920’de fotoğraf referanslarıyla eşleştirilen sprey derecesi
- Numune düzeni — 811’de kabarma yapmadan yatay sıkıştırılan numune ve tanımlı deney alanı; 4920’de kasnağa gerilen, çözgü yönü su akışına paralel duran en az üç adet 180 mm kare numune
- Değerlendirme anı — 811’de okuma suyun üçüncü kez belirdiği anda yapılır; 4920’de püskürtme biter bitmez kasnak tanımlı biçimde tıklatılır ve yüzün ıslanma derecesi hemen verilir
Hangi Beyan İçin Hangi Test?
Geçirmezlik beyanı yapan her ürün hidrostatik teste çıkar: çadır, tente ve branda gibi teknik tekstillerde alıcı şartnameleri doğrudan basınç değeri ister; dış giyimde ‘su geçirmez’ ifadesinin arkasında da bu ölçüm durur. Sonucun sayısal olması, farklı kumaş ve kaplama seçeneklerinin aynı cetvelde sıralanabilmesini sağlar.
Sprey testi ise su itici bitimlerin sahasıdır: apre reçetesi geliştirilirken, bitim partileri arasında tutarlılık izlenirken veya koleksiyon kumaşlarının yüzey davranışı belgelenirken kullanılır. Sabit hacim ve dar püskürtme süresi penceresi sayesinde çok sayıda varyantın aynı koşulda kıyaslanmasına uygundur.
Fonksiyonel dış giyim gibi iki iddianın birlikte taşındığı ürünlerde metotlar birbirini tamamlar: yüzey apresi sprey testiyle, yapının geçirmezliği hidrostatik testle belgelenir.
Sonuçlar Karşılaştırılabilir mi? Su İtici, Su Geçirmez Değildir
Karşılaştırılamaz; ikisi farklı türde sonuç üretir. Biri sayısal bir basınç değeri, diğeri görsel kıyasla verilen bir derecedir ve aralarında dönüşüm yoktur. Daha da önemlisi, yüksek sprey derecesi geçirmezliğe kanıt yapılamaz: standardın kapsam maddesi, metodun suyun kumaştan geçişini ölçmediğini ve yağmur geçirme direnci tahmini için kullanılamayacağını açıkça yazar.
Tersi de doğrudur: yüksek su basıncına dayanan bir kumaşın yüzeyi yine de ıslanabilir; ıslanan yüzey ürünün ağırlaşması ve kuruma süresi gibi kullanım deneyimini etkiler. Bu yüzden etiketteki her iddia kendi metoduyla desteklenmeli, iki sonuç raporda ayrı başlıklar altında sunulmalıdır.
Numune ve Test Planlama
Sprey testi için kumaşın farklı yerlerinden, kırışık ve katlanmış bölgelerden kaçınarak en az üç numune alınır; her biri en az 180 mm karedir ve püskürtme öncesi en az dört saat şartlandırılır. Numune kasnağa, ürünün dışa bakan yüzü üstte kalacak biçimde gerilir. Hidrostatik testte ise numune tanımlı deney alanında kabarma yapmadan sıkıştırılır; kelepçe kenarından erken sızma gösteren denemeler standardın kuralına göre reddedilir ve yeni numuneyle tekrarlanır.
Her iki metotta da damıtık ya da tamamen deiyonize su kullanılır ve iki standart su sıcaklığı seçeneğinden hangisiyle çalışıldığı raporda belirtilir. USB LAB planlamasında ilk adım beyanın kendisidir: etikete veya teknik föye hangi ifade yazılacaksa test kombinasyonu ona göre kurulur; hidrostatik raporda basıncın uygulanış yönü, sprey raporunda derecelendirme koşulları eksiksiz belgelenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Geçmez. Sprey testi suyun kumaştan geçişini hiç ölçmez; standardın kapsamı bunu açıkça belirtir ve metodu yağmur geçirme direncini öngörme amacının dışında tutar. Hidrostatik test de yüzey ıslanması hakkında bilgi vermez. Su itici ve su geçirmez beyanları bu yüzden ayrı testlerle belgelenir.
Püskürtme tamamlanınca numune kasnağıyla birlikte alınır, tanımlı biçimde tıklatılarak serbest damlalar uzaklaştırılır ve yüzeyin ıslanma görünümü standarttaki betimsel referanslar ile fotoğraflarla kıyaslanarak dereceye çevrilir. Değerlendirme yalnızca kumaşın yüz tarafında, yani üründe dışa bakacak yüzeyde yapılır.
Numunenin yüzeyinde su üç ayrı yerde belirene kadar basınç düzenli olarak yükseltilir; üçüncü belirmenin gözlendiği basınç o numunenin sonucudur. Kenar sızdırması gibi geçersiz durumlar da tanımlıdır: kelepçe kenarından, diğer numunelerin en düşük değerinin altında bir basınçta sızma gösteren deneme reddedilir ve yerine yeni numune test edilir.
Sprey testiyle. Sabit su hacmi, dar püskürtme süresi penceresi ve sabit numune geometrisi sayesinde her parti aynı koşulda derecelendirilir ve reçete değişikliklerinin etkisi doğrudan görünür. Nihai üründe geçirmezlik beyanı da yapılacaksa hidrostatik test ayrıca planlanır; iki sonuç tek raporda sunulabilir.
Neden USB Lab?
Etiketinize su itici mi su geçirmez mi yazacaksınız? Doğru ifadeyi doğru testle destekleyelim: +90 216 706 95 46 numarasından bize ulaşın, sprey ve hidrostatik kombinasyonunu ürününüze göre planlayalım.
İlginizi Çekebilir
Yeterlilik Testleri ile Kalitenizi Destekliyoruz! Katılım için Başvurunuzu Yapabilirsiniz.
2025 yılı için EN ISO/IEC 17043 standardı kapsamında laboratuvarlara yönelik geniş kapsamlı yeterlilik testlerimiz açılmıştır.…
